Category Archives: Publicatie

Recensie: Jan Wim Buisman, Onweer

Dit voorjaar verscheen Onweer. Een kleine cultuurgeschiedenis 1752-1830 van de Leidse religiehistoricus Jan Wim Buisman. In dit prachtig vormgegeven boek staat de vraag centraal hoe de omgang met onweer veranderde na de uitvinding van de bliksemafleider door Benjamin Franklin. Hoe dacht men over de relatie met God, nu wetenschap en techniek plotseling een middel boden om het risicovolle onweer het hoofd te bieden? En leidde deze nieuwe context van relatieve veiligheid tot nieuwe manieren van artistieke omgang met dit gevaarlijke maar ook zo indrukwekkende fenomeen?

Voor tijdschrift De Moderne Tijd mocht ik het boek bespreken. Mijn oordeel kun je hier vinden, op het nieuwe online recensieplatform van het tijdschrift.

Recensie: Beatrice de Graaf, Tegen de Terreur

Arthur Wellesley, de eerste Hertog van Wellington. Hij speelde een belangrijke rol bij het optuigen van het veiligheidssysteem na Napoleon en komt uitvoerig aan bod in het boek van De Graaf.

Vorig jaar verscheen van Beatrice de Graaf, hoogleraar History of International Relations & Global Governance aan de Universiteit Utrecht, het boek Tegen de terreur. Hoe Europa veilig werd na Napoleon. Hierin onderzoekt ze hoe na de ondergang van Napoleon in Europa een systeem van collectieve veiligheid werd opgetuigd. Tijdens de Napoleontische overheersing en vooral na Napoleons terugkeer in 1815 groeide het besef bij de geallieerden dat vrede en stabiliteit geen natuurgegeven waren, maar actief dienden te worden nagestreefd. Vanaf 1815 werkten de geallieerde grootmachten (Groot-Brittannië, Pruisen, Oostenrijk en Rusland) binnen de zogeheten Geallieerde Raad nauw met elkaar samen om dit ‘tweekoppige monster’ van revolutionaire terreur en napoleontische overheersing uit te bannen en zo de veiligheid op het continent te waarborgen. Het resultaat van dit streven was de eerste institutionele vorm van een collectief veiligheidssysteem.

Voor het nieuwste nummer van Tijdschrift voor Geschiedenis mocht ik Tegen de terreur bespreken. Ik besluit mijn bespreking met de opmerking dat De Graaf ‘een uitgebreid, goed gedocumenteerd en invoelend boek geschreven heeft over de geschiedenis van een wereld die bezeten was door de angst voor terreur en revolutie’. Benieuwd naar de hele recensie? Die kun je hier vinden, mits je/je organisatie een abbonement heeft op TvG.

De mediageschiedenis van Maurice de Hond


Maurice de Hond, 1982 (door Marcel Antonisse / Anefo – Nationaal Archief, CC BY-SA 3.0)

In verkiezingstijd ligt controverse op de loer. Dat geldt voor politici maar zeker ook voor opiniepeiler Maurice de Hond, decennialang de lievelingspeiler van Hilversum. Begin mei maakte De Hond op zijn website bekend niet langer mee te willen werken aan Peilingwijzer van de Leidse politicoloog Tom Louwerse. Dit past in een patroon: met het creëren van controverse speelde De Hond in op de medialogica rond het gebruik van opiniepeilingen. Voor geschiedenisweblog Over de Muur schreef ik een bijdrage waarin ik deze medialogica historisch duidde. Deze bijdrage is hier te lezen.